در یک دهه گذشته صنعت ساخت و ساز کشور شاهد تحولی چشمگیر در رویکرد نسبت به طراحی و اجرای اجزای غیر سازه ای به ویژه دیوارهای بنایی غیر سازه ای بوده است وقوع زلزله های اخیر در کشور و آسیبهای جدی وارده به این اجزا – که در بسیاری از موارد منجر به سلب عملکرد کلی ساختمان و بروز خسارات سنگین مالی و جانی گردید – اهمیت توجه به این دیوارها را بیش از پیش نمایان ساخت در پی این تجارب تدوین و ابلاغ ضوابط شیوه نامه ها و پیوستهای قانونی متعدد گامی بلند در جهت ارتقای سطح آگاهی جامعه مهندسی و دست اندر کاران حوزه ساخت و ساز کشور به شمار میرود با وجود پیشرفتهای قانون گذارانه واقعیت آن است که طراحی لرزه ای اجزای غیر سازه ای به دلیل ماهیت پیچیده و پویای خود موضوعی نسبتاً نوپا در مهندسی کشور است.
همین امر موجب شده است تا فرآیند مدلسازی طراحی و انجام محاسبات مربوط به دیوارهای بنایی غیر سازه ای در پاره ای از موارد با ابهامات تفسیری و چالشهای محاسباتی برای مهندسان طراح و محاسب همراه باشد. افزون بر این شیوه نامه ها و مدارک فنی عام موجود به دلیل رویکرد کلی خود توانایی پاسخگویی به تمامی سناریوها محدودیتها و جزییات اجرایی خاص در پروژه های واقعی کارگاهی را ندارند. این خلاء کاربردی میان نظریه های آیین نامه ای و عمل کارگاهی بر اساس پایشهای مستمر و بازخوردهای دریافتی توسط دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان لزوم تدوین یک راهنمای کاربردی جامع و پروژه محور را به تصویر کشید؛ راهنمایی که فرآیند طراحی و تهیه دفترچه محاسبات اجزای غیر سازه ای را تسهیل و استانداردسازی نماید در راستای پاسخ به این نیاز مبرم راهنمای پیش رو به عنوان اثری کاربردی و با تکیه بر تجارب مهندسی و ضوابط به روز ملی تدوین شده است.
هدف اصلی این نوشتار ارائه راهکارهای عملیاتی ساده سازی و شفاف سازی گام به گام روند طراحی اجزای غیر سازه ای با تمرکز ویژه بر دیوارهای بنایی در قالب پروژه های واقعی است.
در این راستا به اطلاع میرساند طی ابلاغیه شماره ۳۸۶۶۱/۴۰۰ مورخ 30 خرداد ماه 1405، کتاب “راهنمای طراحی و اجرای اجزای غیرسازهای” که در کارگروه تخصصی این دفتر تهیه و تدوین شده است، جهت بهرهبرداری ارایه شده و برای تمامی ساختمانهایی که دستور تهیه نقشه آنها یک ماه پس از تاریخ این ابلاغیه به بعد صادر میشوند، لازمالاجراست.
همچنین ابزارهای محاسباتی تحت نرمافزار اکسل، مطابق پیوست سوم راهنما، به منظور تسهیل انجام محاسبات و استفاده مهندسان، جهت دانلود نیز ارایه شده است.
